türkçeye zorla sokulmaya çalisilan ama bi türlü yerlesmemis hitap sekli... miss, mrs. veya ms.'in karsiligi bilmemne hanim'dir, gerisi de bostur... erkeklerin kibarlik olsun diye söyledikleri "bayan" kadinlari baymaktadir....
kadınlara nasıl hitap edeceğini bilemeyen kişilerin hitap şekli. hanımefendi demeyi aşırı ince bulup, kadın ya da kız demekten çekinen (malum, adam nereden bilsin kızlık zarının durup durmadığını) kişilere ilaç gibi gelen laf. bayan kelimesinin saçmalığını görmek için erkek kelimesini kullandığınız her yerde bay deyin, bakalım nasıl duruyor. "bayı çağırsana", "abaza baylar", "bayan çantası taşıyan baylar". (bkz: baymak) evet, bayan kelimesi kullanılır ama, sıfat olarak kullanılır, bayan adalet ağaoğlu gibi. hadi olmadı genel olarak baylar bayanlar denir. ama, yanınızdaki hatun kişiyi kastederek, "beyefendi, bayanı buradan götür." diyen polis amcaya kızmadan edemiyorum.
kadinlarin nefret ettikleri bir hitap tarzi. kadinlar tanimadiklari bir erkege hitaben "beyefendi", kadina hitaben de "hanimefendi" demeyi tercih ederler. yoksa asla pazarcilar ya da kotu tercume edilmis amerikan filmlerindeki gibi "bakar misiniz bayim?", "efendim bayan?" demezler.
kadınlara bayan demenin iltifat etmek olduğunu düşünen kimi bayların mutluluk çığlıkları atarak kullandığı hitap şekli. sayın tsan chan'ın da ifade ettiği üzere bayan bağışıklık sistemi zayıf bünyelere ilaç gibi gelmektedir. aynı zamanda kadının kimliksizleştirilmesi , toplum içerisinde özel alan ve kamusal alanın kesişme noktasındaki konumunun reddedilmesi ve kadının dalında güzel olan bir çiçekle özdeşleştirilmesi gibi anlamları kendiliğinden taşıyan bir seslenim tercihidir bayan.
bæyan şeklinde telaffuz edileni makbuldür.
bay ve bayan, ingilizce deki mr ve mrsin karşılığı olarak türkçeye aktarılmış sözcüklerdir... aslında sıfat türündedirler isim olarak kullanılmaları yanlıştır... bir kişiye bayan dedikten sonra soyadının söylenmesi gerekir.. kadınlara bayan demek dil kuralı olarak ta yanlıştır...
yillar yili kullanip en azindan ba$langicta hep tepki aldigim hitap tarzi. kadinlarin cok kizdigi bir hitap tarzi. duzgun telaffuzu, bir kadini tanimlayan bana gore en guzel kelime. en azindan ses olarak. "- iyi gunler bayan, size nasil yardimci olabilirim?" "- iyi gunler kadin, size nasil yardimci olabilirim?"
bak ikincisi conan gibi durdu. ki barbardir kendisi... (bkz: sacmalamak)
olunca solak olmanız mecburi gibi bişey olan şey. şöyle ki, bayan gömleği giyen bilir, sol elle iliklemek durumundadır şahıs gömleği. keza pantolon hadisesi de öyledir. sol el ile iliklenmek durumundadır gerek fermuar, gerekse düğmeler. a bu demek değildir ki bayanlar hep bayan pantolonu giyerler. zaten giymedikleri içindir ki, solak olmak zorunluluğu meselesini akıllarına düşürüp sinir olurlar. şöyle özetleyelim; giysilerinde sağ sola binen cins bayan oluyor. kullanılması gereken ve dominant olması gereken eli ise sol. giysilere neden "kadın pantolonu" veya "kadın gömleği" yahut "kadın mantosu" filan denmez de, "bayan hede hödösü" denir, bu da ayrı bir tartışılası mevzu olup, tahminimce mes'ele ziyadesiyle baydığından bu hadise bu şekilde hadise bağlanmıştır.
düğmeli tuşlardan oluşan halen yaygın olarak arjantin, rusya gibi ülkelerde kullanılan körüklü akordeon çeşitlerindendir*.. ülkemizde bayan üstadı denince de ''edvard aris'' aklıma ilk gelen isimlerdendir..
turkce'ye yerlesememis cumhuriyet sonrasi uydurma sozcuklerden biri...
... cumhuriyetin ilk yıllarında madam (fr. madame) ve mösyö (fr. monsieure) karşılığı önerilen bayan ve bay sözlerinin zamanla kullanımları zayıflamıştır. bu sözler, yerini sayın’a bırakmıştır...
dilimizde en çok kafa karışıklığı yaratmış kelimelerden biridir. bir nevi "dervişin fikri neyse zikri de odur" kavramı çerçevesinde halkımızın büyük çoğunluğu tarafından yanlış kullanılan, altında mesaj kaygısı yatan, tahammülü zor kelimelerdendir. zira onlara göre evli olmayan -cinsel aktivitede bulunmamış dişi kişi kızdır, ona kadın diyen deyyustur, ancak evlenmiş yüce dişi türlerine kadın adı verilir, "bayan" da hayatımızı kurtaran bir kelimedir.
aslında bu kelime "bayan x" şeklinde kullanmak için türetilmiştir. diyelim ki örnek olarak vereceğimiz dişinin* adı soyadı "ayşe tavuskuşu" olsun. şüphesiz doğru olan "bayan tavuskuşu"dur. yanlış olan "bayan ayşe"dir, bu ifade mide bulandırıcıdır, kaçılasıdır.
bu noktada bu satırların yazarının dellenme nedeni, evli olduğu bilinen kadınlar için bile hala ve sürekli bayan kelimesinin kullanıldığını duyması, bunları duyma hissinin kulağında "katula katula" şarkısını dinliyor hissi yaratma neticesinde tüyleri diken diken etme hadisesidir. bunun nedenini televole, pazar keyfi türü embesil televizyon programlarına bağlamıyor da değilim.
bayan kelimesini kullananlar devlet eski bakanı ifadesini de kullandılar (dili kötü kullananlar tahtaya 1000 kez "bir daha devlet eski bakani demeyeceğim" yazsın).
erkege erkek denilen yerde kadina bayan denilmez denilmemelidir, bayin karsiliginda kullanilmiyorsa bayan kadinin cinsel kimligini reddeden, bir kacis kelimesidir olsa olsa. kibarlikla uzaktan yakindan hic bi alakasi yoktur, kibarligin karsiligi hanimefendi ve beyefendi olmalidir. daha kucuk bir sorunsal icin (bkz: erkege cocuk demek)
tekrari bir nevi veda hitap sekli de olabilir..
kiz der ki: bay baay er kişi der ki : bayan bayan
ancak soguk bir hava yarattigi tarafimdan gozlendikten sonra kullanilmamak uzere aklimin bir kosesine (ve buraya) kaydedilmistir.
hep baymak fiilinden türetildiğini düşündüğüm isim.
erkeğe neden 15 yaşındayken de 35 yaşındayken de erkek denir de dişi kişiye 15 yaşındayken kız 35 te kadın denir diye düşününce kadını cinsel obje konumuna sokan bir aşağılama olarak algılayıp, kullanılması tercih edilen sözcük. utançla falan bir alakası yoktur bunun.
kadın kelimesinin duz ve yan anlamlarının, cagrısımlarının olumsuz oldugu, turkiye gibi erkek egemenliginin acık ve cok baskın oldugu bir toplumda bayan, nezaket adı altında suregelen aslında arkasında derin bir soylem barındıran bir hitap seklidir. kadın olmanın ayıp sanıldıgı ve sayıldıgı tutucu mantalitenin kelimesidir. genelde kadın toplumsal alana cıkmıs dişi insanın yan anlamını tasır, bayan ise kutsal ozel alanda bulunan dişi insandır. (bkz: sokak vs ev) eger bir kadına bayan denildiyse - mumkunse bunu yapmamakda fayda var- erkege de bay demek dogru olacaktır. yoksa "bayanlar kırılgandır ama erkekler daha dayanıklıdır" vb, tek cumlenin icinde bu gibi hatalara dusmemeye ozen gosterilmelidir. ayrıca kız diye bir cinsiyet yoktur. kadın/erkek vardır bunların kucuk boylarına kız/oglan denir. cocuga her yasta erkek demek yine bu soylemin parcasıdır.
Not :Yukarıdaki bilgiler ekşi sözlük yazarları tarafından yazılmış olan bilgilerdir doğruluğu konusunda garanti verilmez.