maske

aradığınız etikete şu linkten ulaşabilirsiniz : maske için sonuçlar

maske için diğer sonuçlar

(bkz: maskeli balo)
görüntü oluşturucu ışığın yolunu kesmek için agrandisörün objektifi ve baskı kartı arasına tutulan herhangi bir ışık geçirmeyen malzeme.
varlığımıza yapışan şey...
bu satırı okudugumuz zaman dilimi içerisinde bir çoğumuzun yüzüne yada ruhuna taktığı ikinci kişilik.
kamuoyunda deniz gözlüğü olarak bilinen şeyin dalgıç-denizci tayfası tarafından tercih edilen formu, gözlük yerine kullanılması için faşizan bir baskı uygularlar, gayrı ihtiyari gözlük diyene etmediklerini bırakmazlar.. halbuki yüzde doksanımız tek yıldızda kalacak, niye kırıyoruz birbirimizi di mi..
- rehaiku 315-

acidir!

en maskeliyken,
du$tugunu gormek
en maskesiz zamanlardaki
maskelerin...

-rehaiku 315 h-

maskeliyken
en maskesiz:
maskesizken
en maskeli

reha yunluel / $iirhane
(bkz: maske sıkışması)
kadıköy'deki orta dünya isimli yerin simsiyah dünyalar güzeli kedisinin adı.
(bkz: mask)
ah şu her gün takındığımız maskeler
nasılda gizleriz kendimizi
saklanırız ardlarına.
korkarız incitmekten , incitilmekten .
bilmezmiyiz ki takındığımız maskeler
yok edder saflığımızı ve güzelliğimizi?
yoksa bilmek mi istemeyiz.
ne olursa olsun yinede saklanırız ardlarına.
(bkz: the masquarade)
jungun kuramina gore sosyal hayat icinde oynadigimiz rollere maske denir ve golge arketipinin zittini olusturur
afrika sanatında çok yaygın olan bir cisim. kötü ruhları uzak tutmak için yapıldığından kimi maske çirkin ve ürkütücü gelebilir. ancak dan maskeleri çok ince ve zarif tasarımlıdır. öyleki modigliani bunları örnek alarak hafif çekik gözlü uzun yüzler çizmiştir.

afrikalı maskelerin çeşitli boyları olabilir. bir el büyüklüğünde olanlar eskiden pasaport yerine kullanılırlardı. bu nedenledir ki küçük boylu afrika maskelerine pasaport denilir.
(bkz: iş maskesi)
funda arar'in sevda yanigi albumunden bir sarki. sozlerini de eklestireyim hemen;

maskeyi taktim surdum boyalarimi
giyindim en suslu yalanlarimi
bir yuzum gulerken gizlenir obur yuzum
kimse duymasin icimden agladigimi

aslinda hayat zor degil
mutsuzluk diye bir sey yok yalan
her sey guzel olacak
her sey guzel olacak
ne zaman ne zaman
tehlikelidir
bir takarsın sen olur
bir bakarsın ben olur
hic beklenmeyen birisinin bile kullandigi farkedildiginde, geriye kalan son umudu da tuketen, sonucunda uzun sure cikarmamak, belki de asla cikaramamak uzere kisilige gecirilen kilif.
ey gunumuz insani, kendi suratinizdan baska maske giymeye ne hacet! sizi bu halinizle kim taniyabilir ki?^* ^*
(bkz: the mask)
istanbullu rock topluluğu,shaft ta ve kadıköyde bir çok yerde sahne aldılar....gelecek vaad eden ve sar bedenimi
isimli şarkılarıyla bir çok insanın beğenisini kazanan bi grup..yakında albüm hazırlığında olacaklar.
mask ya da maske seklinde de yazilabilen fakat anlamlari farkli olan yuz seysi. neyse ben zaten onda degilim sunu deyip kacacagim:

sokakta sevisen insanlar yuzunden bir donem fransa'da maske takimi yasaklanmistir. daha sonra maske takmak sadece ozel gunlere kaydirilmistir. sonra tabi astilar hep bunlari avrupali oldular. bu da maskenin bir diger yuzudur, yaa.
gölgeler şehri albümünden bir efkan şeşen şarkısı.

kaldım buralarda bir başıma çaresiz
yollara düşmeli artık uzaklara
takmadım hiç desem yalan olur tarifsiz
ruhum özgür olsun fırlattım bir yana
bana acı hüzün hazan, ne dersen de hepsi düştü
üstüne gülmüş gibi yaptım, yürek küçüldü

bana göre değil ne de sana göre
takmışız çıkarmalı maske
takmışız tek tek
tek tek bir hiçiz
oysa çıkartınca
kocaman biziz
bana göre değil ne de sana göre
takmışız çıkarmalı maske

yıllarca vuruldum yaralı ceylana döndüm
oysa vuruldukça nice avcılar gömdüm
hiç olmazsa uyurken bir yüz taşıyoruz
belki o zaman biz bir parça masumuz
ama yetmez yetmiyor işte
masum bir yüzü sevmeyi bilemedik

bana göre değil ne de sana göre
takmışız çıkarmalı maske
takmışız tek tek
tek tek bir hiçiz
oysa çıkartınca
kocaman biziz
bana göre değil ne de sana göre
takmışız çıkarmalı maske
güzel sanatlarda, antik yunan ve roma tiyatrolarında yüze takılan yüz biçiminde kalıplara da denir. mimarlıkta, özellikle barok dönemde, ise dekoratif insan yüzü heykellerine verilen isimdir. efsanevi biçimde tasvir edilen insan ve hayvan başlarından örnekler de görülür.
(bkz: maske tahliye)
tarihe baktığımızda dünyanın farklı bölgelerinde farklı kültürlerin olduğunu görürüz. kültürler zaman içinde gelişerek farklı ürünler ortaya koymuş. düşünceler, yaşayışlar ve gelenekler bu kültürlerin içinde kendini göstermiş. ancak, islam kültürü dışında yeryüzündeki hemen her kültürde rastlanan ortak bir öğe var: maskeler...

insanların düşüncelerini ve yaşayışlarını gösteren temel, kültürel bir öğe olarak maskeler... maskeler genel olarak etnik toplulukların kendi köklerine uzanan mistik inançlarını ifade eder. toplumun inandığı doğaüstü güçleri somutlaştırır. toplum düzeninin temelindeki kuralların savunuculuğunu yapar ve bu kurallara uymayanları cezalandırır.

sahip oldukları güçleri tanrılardan, ataların ruhlarından ve mistik güçlerden alır. bu yaptırım gücünün uygulanması ise toplumdan topluma farklılıklar gösterir. günümüzde bile ilkel yaşamın yer yer devam ettiği afrika'da maskeye dayalı toplumsal sistem şu şekilde uygulanır: kabilede toplumun düzenini sağlamayı üstlenmiş, "gizli dernek" denilen bir yaşlılar kurulu bulunur. geleneklere aykırı davranışlar, bu kişilerce tartışılır. derneğin üyeleri inandıkları güçlerin, ruhların, tanrıların etkisi altında olduklarından çoğu zaman düzendışı hareketlere yüce ruhların tepki göstereceğine inanır.

maskeler, o yüce güçlerle özdeşleştirilmiştir. derneğin kararları yüce ruhların kararları olarak maskeler aracılığıyla duyurulur. gerçekte tepkileri gösteren kendileri olmasına rağmen, bu tepkilerin yüce ruhlardan geldiği kanısındadırlar. maske, şefin ve dernek üyelerinin kararlarını meşrulaştırır.

sonuç olarak maske, onu taşıyan kişinin kendisinin de inandığı tanrısal bir güç olarak kabul edilir. hiçbir maskeyi tek başına düşünmek mümkün değildir. maske ancak taşıyıcısıyla birlikte anlam kazanır. maskeyi taşıyan kişi, temsil ettiği kutsal güçle özdeşleşir; kendi öz kişiliğinden geçici olarak uzaklaşır vemaske ile simgelediği kutsal gücün kişiliğine bürünür.

maske taşıyıcısı, ilişki kurduğunu düşündüğü güçlerden mesaj aldığına inanır. birtakım görüntüler, halüsinasyonlar görür. maskeyi taktıktan sonra kendini bir medyum (medium) olarak kabul eder ve transa kapılarak kendinden geçer. ardından aldığını varsaydığı mesajları oradaki kişilere aktarır. bu sırada tamtamlar çalınır, ateşler yakılır, kurbanlar kesilir. tören alanı kutsal bir havanın esintileriyle dolar. herkes bir coşku, bir trans havasına kaptırır kendini. hıçkırıklar duyulur... kimileri titrer... kimilerinin ağzından salyalar akar... kimi kendini yerden yere vurur... kimi kendini kurban edilen hayvanların kanına bular. kötü ruhlar, büyücülerin ruhları, oradan uzaklaşacaktır artık.

gelen, sanki maske değil de kutsal gücün ta kendisidir. kutsal ruhlar oraya maskenin aracılığıyla çağırılmıştır ve toplumu koruyacaktır.taşıyıcısına, çağırılan kutsal gücü kendi bedeninde cisimleştirme imkânı verdiği için maskelerin yapımı ve kullanımı denetim altına alınmıştır. afrika'da bu denetimi "gizli dernek" üstlenir. maske yontucuları kabul töreninden geçirilir ve bazı özel, dinsel ve büyüsel kurallara uymak zorundadırlar.

bu durum amerika kızılderililerinde de böyledir. maskeleri korumak ve saklamak işi de geleneklerle belirlenir. pekçok maskenin hem biçimsel hem de işlevsel olarak korunması ailelere, klanlara, özel topluluklara ve bireylere verilir. geleneklere göre bir maskenin sorumlusu olmak o kişiye saygınlık, üstünlük ve bazı çıkarlar sağlar. bu yüzden "maskekoruyucu" öldüğünde bazen büyük anlaşmazlıklar çıkar. bu anlaşmazlıkları kabilenin yaşlılar kurulu çözümler.

farklı kültürlerin varolması nedeniyle maske yapım malzemeleri de kültürden kültüre değişir. sibirya'da kumaş, ağaç kabuğu ve tahta; java'da tahta, deri ve metal malzemeler kullanılır. ancak afrika, maske yapımının en gelişmiş ve yaygın olduğu bölgedir. burada ağaç kabukları, lifler, fil dişi, kil, taşlar, deri ve postlar, ahşap malzemeler, metaller kullanılır.

maskelerin süslenmesinde de gerçek saç, hayvan dişleri ve boynuzları, tüyler, bazen de bakır ya da pirinç levhalar kullanılır.

bilinen maskelerin en karmaşıkları kuzeybatı pasifik kıyısındaki toplulukların yaptıklarıdır. bu maskelerin parçaları hareketlidir: gözleri dönebilir, çeneleri açılıp kapanabilir.

yeryüzünün her yerinde maskelere başka başka işlevler yüklenmiştir. bununla birlikte görünüş ve kullanım bakımından zengin bir çeşitlilik gösteren maskelerin büyük bir kısmı dini ya da toplumsal törenler için yapılmıştır. ölü gömme törenlerinin önem taşıdığı toplumlarda mesela, "gömüt maskeleri" kullanılır. bunlar gerçekçi yapılarıyla dikkat çekerler ve ölüyü simgelerler. böylece ölüyle ruhlar dünyası arasında bir bağ kurulacağı düşünülür.

bazen de maske sayesinde ölünün, kötü cinlerden korunması sağlanır. eski roma'da ölünün maskesi ya kendi yüzüne takılır ya da bu iş için tutulan biri tarafından tören boyunca taşınırdı. bu gelenek avrupa'da kral ya da soylu aileleri tarafından 18. yüzyıla kadar devam ettirildi. belgeleme amacıyla ünlü kişilerin maskelerinin çıkarılması 17. ve 20. yüzyıllar arasında sıkça uygulandı.

buna benzer uygulamalar eski mısır'da, kamboçya ve siyam'da, peru'da, meksika'da, fildişi kıyısı'nda da yapılmıştır.tören maskeleri yalnızca ölügömme törenleri ile sınırlı değildir. ekin, hasat gibi dönemlerde tanrı ile bağlantıya geçmek ve kabileye bereket gelmesini sağlamak için de tanrısal törenler yapılır.

yeni bir tapınağın yapılmasında, doğum sırasında, evlenmelerde, hastaların iyileştirilmesinde tören yapılır. kötü ruhları kovmak ve büyülerin etkisini yok etmek için yapılan törenlerin yanı sıra işlerin hayırlı olması için tanrıların onayının alındığı törenler de vardır. doğal felaketlerden kurtulmak ve düşmanlara korku salmak için de törenler ve maskeler kullanılır.

eski yunan'da ve roma'da büyük maskeler kullanılır ve bu maskeler kalkanlara asılarak savaşa gidilirdi. çinli askerlerin ve japon samuraylarının da maskeli miğferler kullandığı bilinir. maskeler, işlevlerinin yanısıra bazı şeyleri simgelerler.

eski meksikalıların kullandığı maskelerin yapıldığı malzemeler kullanıcısının rütbesini belirleyen bir semboldü. aynı şekilde roma'da ölügömme töreninde kullanılan maske ölen kişinin kimliğini yansıtırdı.

bugün ölünün yanında fotoğrafının taşınması, bu geleneğin devamından başka bir şey değildir. maske töreni boyunca taşıyıcının yaptığı hareketler yüce ruhların o toplumdan beklediği hareketleri simgeler. törende bulunan insanlar da bu hareketleri izleyerek tanrıların ne istediklerini öğrenmeye çalışır. tören sırasında herkesin törene dahil olması, tamtamların sesleri eşliğinde ateş etrafında dönmesi, coşması, bağırması, titremesi, kendisini ritmik olarak yerden yere vurması bir çeşit grup iletişimidir.

bilindiği gibi, diller birbirinden habersizce, bir ihtiyacın sonucu olarak doğmuştur. ilkel topluluklarda güneşin, ayın, ateşin, suyun, toprağın tanrı olarak kabul edilmesi ve bunun yanında doğaüstü-mistik güçlerin varlığına inanılması sonucunda da maskeler yaratılmıştır.

(daha önce çeşitli yerlerde yayınlanmış bir yazımdı)

Not :